محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
147
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
فهم سپس بنى عاصم وعدوان سپس بنى سلول سپس مطار است كه در آن معدن برم « 1 » هست ، سپس سرزمين برمه است كه در آن ابرقه وحصن مهيا است تا به فلج مىرسد . دولت : حكومت اين سرزمينها پراكنده است ، اقتصاد حجاز هميشه وابسته به مصر بوده است . يمن از آن آل زياد بوده كه اصلشان از همدان است . ابن طرف « 2 » عثّر « 3 » را دارد . صنعا نيز فرمانروائى دارد ، ولى ابن زياد برايش وجوهى مىفرستد تا خطبه بنام أو باشد ، وگاهى عدن از دست ايشان بيرون مىرود . آل قحطان در كوهستانند ، ايشان كهنترين شاهان يمن هستند . علويان بر صعده حكومت مىكنند [ وأمير المؤمنين خوانده مىشوند ولقبهاى داعى وناصر وهادي دارند ] وبراي آل زياد خطبه مىخوانند [ وچه بسا همهء يادشدگان بنام آل زياد خطبه كنند . وگاه عدن از دست ايشان بيرون ماند ] ايشان دادگرترين مردمند . عمان از آن ديلميان است . هجر به دست قرمطيان است . أحقاف فرمانروائى از خود دارند . ماليات وگمرك : در جدّه از هر بار گندم نيم دينار مىستانند ، از هر خرجين بار ، يك كيل بر مىدارند واز هر سبد پوشاك شطوى سه دينار ، از هر سبد دبيقى « 4 » دو دينار ، هر بار پشم دو دينار . در عثّر از هر بار يك دينار ، واز يك سلّهء زعفران يك دينار ، وهمچنين از هر سر برده .
--> ( 1 ) متن : معدن البرام . چ ع : 319 : 9 : حذّاق في تحت البرام . شايد سنگى نرم باشد كه هنوز هم در خراسان از آن ديگ وظرف مىتراشند . دخويّه در اينجا به همداني 121 : 8 نيز حوالت داده است . ( 2 ) خزرجى 79 : أمير عثر سليمان بن طرف است ( دخويه ) . ( 3 ) حوقل ع 200 پ 2 ، 3 . - ص 123 . ( 4 ) چ ع 443 : 5